شرح دعای روز نهم ماه مبارک رمضان
در دعای روز نهم ماه رمضان، ما سه خواسته اساسی را به درگاه خداوند عرضه میکنیم که هر کدام مسیر روشنی را برای بندگی بهتر پیش روی ما میگذارند:
۱. بهرهمندی از رحمت گسترده الهی
«اللّهُمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ نَصِیباً مِنْ رَحْمَتِکَ الْواسِعَهِ»
در این فراز، از خداوند میخواهیم که ما را از رحمت بیکرانش بینصیب نگذارد. رحمت خدا در حقیقت همان بخشش و نیکی اوست که برای رفع نیاز بندگان عطا میشود. اگر میخواهیم این دعای ما مستجاب شود و مشمول این رحمت شویم، باید خودمان هم به نیازمندان کمک کنیم.
ویژگیهای رحمت الهی:
-
خداوند مهربان، صدور رحمت را بر خود واجب کرده است.
-
این رحمت شامل حال همه موجودات میشود و محدودیت یا پایانی ندارد.
-
همواره رحمت خدا بر خشم و غضب او پیشی میگیرد و رسیدن به آن بسیار آسان است.
در این باره، امیرالمؤمنین (ع) با تکیه بر آیه قرآن میفرمایند که این کلام برای هر گناهکاری امیدبخش است:
«قال عَذابی اُصیبُ به مَن اَشاءُ و رَحمَتی وَسِعَت کُلَّ شَئِ»
همچنین امام صادق (ع) درباره وسعت این مهربانی میفرمایند:
«در قیامت رحمت واسعه و گسترده حق چنان جلوه میکند که هر آینه ابلیس هم به آن امید میبندد، اگرچه شامل حال او نمیشود.»
۲. هدایت به سوی نشانههای روشن
«وَاهْدِنِی فِیهِ لِبَراهِینِکَ السّاطِعَهِ»
بزرگترین آرزوی هر فرد باایمان، رسیدن به هدایتی است که در آن هیچ شک و تردیدی نباشد. ما از خدا میخواهیم در میان طوفان حوادث زندگی، ما را به سمت دلایل روشن خودش راهنمایی کند. برای رسیدن به این شناخت، یکی از راهها عبرت گرفتن از سرنوشت ظالمان است.
خداوند در قرآن کریم بر این هدایت تأکید کرده است:
-
در سوره مدثر آیه ۳۱: «وَ یَزدادَ الذینَ امَنُوا ایماناً …» (و بر ایمان مؤمنان بیافزاید و پس از آن اهل کتاب و مؤمنان دچار تردید نشوند.)
-
در سوره لیل آیه ۱۲: «انَّ عَلَینا للهدی» (بی تردید هدایت کردن بر عهده ماست.)
-
در سوره فصلت آیه ۵۳: «سَنُریهِمْ آیاتِنا فِی الآفاقِ وَ فی أَنْفُسِهِمْ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ» (به زودی نشانههای خود را در کرانهها و اطراف جهان و در نفوس خودشان به آنان نشان خواهیم داد تا برای آنان روشن شود که بی تردید او حق است.)
۳. حرکت در مسیر خشنودی کامل پروردگار
«وَ خُذْ بِناصِیَتِی إِلی مَرْضاتِکَ الْجامِعَهِ»
تعبیر «خُذ بِناصِیَتی» (موی پیشانی مرا بگیر) کنایهای است از تسلیم بودن در برابر قدرت و اراده مطلق خدا. ما اقرار میکنیم که مهار تمام امور ما در هر زمان و مکانی به دست اوست، همانطور که در سوره هود آیه ۵۶ آمده است:
«ما مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ هُوَ آخِذٌ بِناصِیَتِها …»
برای جلب رضایت خدا، باید گناهان را ترک کنیم و تلاش کنیم مردم از ما آزردهخاطر نباشند؛ چرا که رضایت خالق در گرو رضایت مخلوق است. در سوره توبه آیه ۶۲ میخوانیم:
«… وَاللّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَن یُرْضُوهُ إِن کَانُواْ مُؤْمِنِینَ»
نشانه رضایت خدا چیست؟ خداوند به حضرت موسی (ع) فرمود:
«اِذا رَأَیتَنی اُهَیّئُ عَبدی لِطاعَتی وَ اَصرِفُه عَن مَعصِیَتی فذلک آیَهُ رِضایَ» (هرگاه دیدی که من بندهام را برای اطاعت خود آماده و از معصیت رویگردان میکنم، نشانه خشنودی من است.)
سخن پایانی: به حق دوستی و محبت تو
«بِمَحَبَّتِکَ یَا أَمَلَ الْمُشْتاقِینَ»
در پایان دعا، خداوند را به حق دوستی و محبتش سوگند میدهیم. باید بدانیم که محبت خدا به ما، صدها برابر بیشتر از محبت والدین به فرزندانشان است. اگر توفیق داریم که اطاعت کنیم و از گناه دور بمانیم، همگی از لطف و محبت اوست که تنها آرزوی مشتاقان واقعی است.