روز دهم ماه رمضان، روزی است که در دعاهای معصومین (ع) بر سه محور اساسی «توکل»، «فلاح» و «تقرب» تأکید شده است. در روایات معتبر از ابنعباس و در کتابهای ارزشمندی همچون زادالمعاد، بلدالامین و اقبالالاعمال، برای این روز دعایی با فضیلت بسیار نقل شده است.
در فضیلت این دعا آمده است که هر کس آن را بخواند، تمام موجودات برای او طلب آمرزش (استغفار) میکنند.
نردبان ترقی در کلام امام جواد (ع)
برای رسیدن به مقامات عالی که در دعای امروز طلب کردیم، کلام گهربار امام جواد (ع) بهترین راهنماست. ایشان درباره اهمیت اعتماد به پروردگار میفرمایند:
«الثِّقَةُ بِاللَّهِ تَعَالَى ثَمَنٌ لِكُلِّ غَالٍ وَ سُلَّمٌ إِلَى كُلِّ عَالٍ.» ترجمه: اعتماد و توکل به خداوند متعال، بهای به دست آوردن هر چیز گرانبها و نردبانی برای رسیدن به هر مقام بلندی است.
در واقع، اگر به دنبال رستگاری (فوز) و نزدیکی به خدا (قرب) هستیم، باید از پلهی توکل عبور کنیم؛ همانگونه که شاعر میگوید: بندگی کن تا که سلطانت کنند / تن رها کن تا همه جانت کنند
خدیجه کبری (س)؛ الگوی تمامعیار توکل
روز دهم ماه رمضان با نام بانوی بزرگ اسلام، حضرت خدیجه (س) گره خورده است. ایشان نه تنها یک همسر فداکار، بلکه اسوهی عملی توکل و «کارآفرین» واقعی تاریخ اسلام بودند. در روزگاری که فقر در مکه بیداد میکرد، خانه ایشان با آن گنبد سبزِ معروف، پناهگاه و نشانیِ هر نیازمندی بود که وارد شهر میشد.
زندگی ایشان نشان میدهد که توکل به معنای گوشهنشینی نیست، بلکه به معنای بخشش و حرکت در راه خداست. ایشان دو اقدام بزرگ انجام دادند که دو پاداش بینظیر الهی را به همراه داشت:
-
رسیدگی به خلق خدا: ایشان پیش از اسلام، ثروت خود را فدای محرومان کرد؛ خداوند نیز در پاداش این اخلاص، توفیق همسریِ بهترین بنده خود، حضرت محمد (ص) را به او عطا فرمود.
-
بذل تمام دارایی در راه رسالت: نقل است در شب ازدواج (سالها پیش از بعثت)، ایشان صندوقی از کلیدهای انبارهای تجارت خود را مقابل پیامبر (ص) گذاشت و عرض کرد: «اینها و من، همگی در اختیار و خدمت شما هستیم.» پاداش این ایثارِ بیمرز، گوهری همچون فاطمه زهرا (س) بود؛ مادریِ سیده نساء العالمین، مدالی بود که تنها برازنده شأن خدیجه (س) بود.