دعای سحر، که به «دعای بهاء» نیز شهرت دارد، از بلندپایهترین مواریث معنوی شیعه است. این دعا که از زبان مبارک امام محمد باقر (ع) جاری شده، نه تنها یک مناجات، بلکه مجموعهای از حقایق پنهان و علوم الهی است که در ادامه به بررسی ابعاد مختلف آن بر اساس روایات معتبر میپردازیم.
جایگاه و اصالت دعا در کلام معصومین
ایوب بن یقطین نامه ای به امام رضا (ع) نوشت و از او خواست که درستی این دعا را بیان کند. امام به او نوشت:
آری این دعا، دعای امام باقر(ع) در سحرهای ماه رمضان است. پدرم از جدش امام باقر نقل کرد که:«اسم اعظم خداوند، در این دعا است. پس هرگاه دعا کردید، در دعا بکوشید؛ چرا که آن از دانش نهفته است و آن را جز از اهلش، از دیگران پنهان بدارید. منافقان، تکذیب کنندگان، و منکِران اهل آن نیستند و این، دعای مباهله است.» (سید بن طاووس، اقبال الاعمال، 1417ق، ص3450)
فضیلت خواندن دعای سحر
حضرت باقر علیه السلام در عظمت و ارزش این دعا می فرماید:«اگر مردم به اهمیت و بزرگی خواسته هایی که در این دعا آمده و سرعت اجابت آنها در حق خواننده اش، پی می بردند، برای دست یافتن آن با شمشیر با یکدیگر می جنگیدند» (سید بن طاوس، اقبال الاعمال، ص 76)
و در کلامی دیگر می فرماید:«اگر می خواستم سوگند بخورم، قسم می خوردم که اسم اعظم خداوند در این دعا است. پس در هنگام خواندن خداوند با این دعا، جدیت و کوشش کنید؛ چون این دعا از علوم و حقایق پنهان و سر به مهر است. آن را از نااهلان؛ یعنی، منافقان و دروغ گویان و منکران کتمان کنید و تنها بر شایستگان آشکار سازید» (سید بن طاوس، اقبال الاعمال، ص 76)
آثار و برکات تربیتی
هدف نهایی از قرائت این دعا در سحرهای ماه مبارک رمضان، رسیدن به «رضوان الله اکبر» است. روزهدار با خواندن این فرازها، از خداوند میخواهد که صفات جمال و جلال خود را در او متجلی کند. آثار این تجلی عبارتند از:
- تجهیز به اسماء عظمای الهی.
- کسب اخلاق الهی و حرکت در مسیر خلافت الهی.
- تقویت علم، حکمت و قدرت درونی برای عملِ خدایگونه.
با توجه به تأکید معصومین بر «جدیت و کوشش» در خواندن این دعا، سزاوار است که روزهداران از این فرصت طلایی برای تحول روحی و چشیدن حلاوت نامهای خداوند غافل نشوند.